Tıp Dünyasıyla İlgili Haberler 

Değişen IQ 

IQ (IQ: Inteligence Quotient – Zeka Katsayısı) testi, doğuştan gelen bazı temel düşünsel becerileri ölçen bir araçtır. Temel entelektüel yetenekleri ölçer, okuldan ya da kitaplardan alınan bilgiyi test etmek üzere tasarlanmamıştır. Bu nedenle zaman içinde değişim göstermemesi beklenir. Ancak, Londra Üniversitesi Wellcome Trust Nörogörüntüleme Merkezi’nden bilişsel nörobilimci Cathy Price ve arkadaşları 14-18 yaş aralığındaki 33 sağlıklı ergen üzerinde yaptıkları araştırmada IQ puanlarının önemli ölçüde azaldığını veya arttığını gözlemlediler. Bu çalışmada beynin en çok büyüme ve gelişme gösterdiği özel bir zaman dönemindeki IQ değişiklikleri gözlemlendi. Bu dört yıl içerisinde bazı deneklerin IQ değerlerinde 20 puana kadar çıkan önemli bir artış veya azalma kaydedildi.

IQ testleri sözel (dil, temel matematik, hafıza) ve sözel olmayan (soyut veya uzaysal ilişkiler) becerileri ölçen iki temel alt testten oluşur. Çalışmada, arttığı saptanan değerlerin bu iki alt teste göre faklılık gösterdiği görüldü. Dört yıl öncesine göre daha iyi puanlar alan deneklerin beyinlerinde ‘gri madde’ denilen sinir hücrelerinin yoğunluğunun artmış olduğu saptandı. Bu artışlar, sözel IQ değerleri artış gösteren deneklerde sol motor kortekste; sözel olmayan IQ değerleri artış gösterenlerde ise ön beyincikte gözlendi.

Çalışmada, IQ farklılıkları ile beynin yapısında gözlenen değişikliklerin birlikte saptanması, sonuçların tesadüfen ya da sadece ‘iyi bir test günü’ performansı ile ilişkili olmadığını gösteriyor. Deneklerin bazılarının IQ değerlerinin sadece sözel ya da sadece sözel olmayan alt testlerde artış göstermiş olduğu gerçeği de bunu destekliyor. Bu değişiklikler uyanıklık veya güven düzeyi gibi varyasyonlara da bağlı olamaz çünkü testin tümünü değil sadece bir alt testini etkiliyor.

Bu artışın biyolojik olarak mı belirlendiği yoksa dört yıl içinde yapılmış olan aktiviteler sonucu mu olduğu bir sonraki soruyu oluşturuyor. Çünkü bazı insanların beyinlerinin ergenlik döneminde daha hızlı gelişmesine bağlı IQ puanlarının artması mümkün olduğu gibi, bu dönemdeki eğitim, hobi, beslenme, alkol ve uyuşturucu tüketimi ve sayısız diğer faaliyetlerin IQ değerlerini iyi veya kötü etkilemiş olmasının da mümkün olduğu düşünülüyor.

Haberin orijinali için: http://sciencenetlinks.com/science-news/science-updates/changing-iq/ ve 

(Çeviri: Hanife Yavuz / 19.01.2012)

Down Sendromunun Fare Modelinden Geliştirilmiş İlaç Denemesi 

Science Dergisi’nin 23 Aralık 2011 tarihli podcast’inde (podcast: MP3 çalarlarda dinlenebilecek şekilde hazırlanmış kısa, işitsel yayın) 2011 yılının önemli gelişmeleri arasında Down Sendromu oluşturulmuş fare modelindeki ilaç denemeleri de vurgulandı. Roche firması tarafından 9 Eylül 2011 tarihinde başlatılan klinik çalışmada, Down Sendromu ile ilişkili bilişsel ve davranışsal bazı açıkları gidermek üzere hazırlanmış bir molekülün güvenirliği ve yan etkileri araştırılacak. Çalışmada ilerleme kaydedildikçe Down Sendromlu bireylerin öğrenme, hafıza ve konuşma gibi bilişsel ve davranışsal açıklarıyla ilgili önemli bulgulara ulaşılıp, bunları tedavi edebilecek bir ilaç hazırlanması hedefleniyor.

İlk aşaması 18-30 yaş arası Down Sendromlu bireylerden oluşacak çalışma Amerika Birleşik Devletleri’nden 33 kişiyi kapsıyor. Konuyla ilgili bu ilk klinik deneyin daha sonraki çalışmaların da kapsamını genişleteceği düşünülüyor. Roche firmasıyla birlikte DSRTF (Down Syndrome Research and Treatment Foundation - Down Sendromu Araştırma ve Tedavi Vakfı) de çalışmaya önemli ölçüde katkıda bulunuyor. Daha fazla bilgi için, Roche Klinik Denemeler Protokol Kayıt Defteri ve Sonuçlar Veritabanı erişim: http://www.roche-trials.com

(Derleme: Hanife Yavuz / 07.01.2012)